Από μια τεχνολογία που αντιμετωπιζόταν ως ακριβή, πειραματική και περιορισμένης χρήσης, τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν περάσει πλέον στο επίκεντρο της αυτοκινητοβιομηχανίας και της δημόσιας πολιτικής. Παρ’ όλα αυτά, ένα βασικό ερώτημα εξακολουθεί να απασχολεί τους υποψήφιους αγοραστές και σχετίζεται με την τιμή. Θα φτάσουν ποτέ οι τιμές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στα επίπεδα των αντίστοιχων βενζινοκίνητων;

Σήμερα, η απάντηση δεν είναι απλή ούτε μονοδιάστατη. Η αρχική τιμή αγοράς ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου παραμένει, στις περισσότερες περιπτώσεις, υψηλότερη από εκείνη ενός συμβατικού μοντέλου με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Η διαφορά αυτή μπορεί να κυμαίνεται από μερικές χιλιάδες ευρώ έως και σημαντικά μεγαλύτερα ποσά, ανάλογα με την κατηγορία, τον κατασκευαστή και την χωρητικότητα της μπαταρίας. Παρά τις κρατικές επιδοτήσεις που εφαρμόζονται σε αρκετές χώρες, η τελική τιμή εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για μεγάλο μέρος του αγοραστικού κοινού.

Ο βασικός λόγος για το αυξημένο κόστος των ηλεκτρικών αυτοκινήτων εντοπίζεται στην μπαταρία. Οι συσσωρευτές ιόντων λιθίου αποτελούν το ακριβότερο επιμέρους εξάρτημα ενός ηλεκτρικού οχήματος και επηρεάζουν άμεσα την τελική του τιμή. Παρότι το κόστος ανά κιλοβατώρα έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Οι πρώτες ύλες, η ενεργοβόρα διαδικασία παραγωγής και η γεωπολιτική εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές διατηρούν την πίεση στο κόστος.

Την ίδια στιγμή, τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα επωφελούνται από δεκαετίες εξέλιξης, μαζικής παραγωγής και πλήρως αποσβεσμένων τεχνολογιών. Οι γραμμές παραγωγής, οι αλυσίδες εφοδιασμού και η τεχνογνωσία έχουν βελτιστοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε το κόστος ανά μονάδα να παραμένει χαμηλό. Αυτό επιτρέπει στους κατασκευαστές να προσφέρουν μοντέλα σε προσιτές (συγκριτικά) τιμές, ακόμη και σε κατηγορίες με περιορισμένα περιθώρια κέρδους.

Ωστόσο, η σύγκριση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην τιμή αγοράς. Το συνολικό κόστος χρήσης αποτελεί έναν παράγοντα που συχνά αλλάζει τα δεδομένα. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα εμφανίζουν χαμηλότερο κόστος ενέργειας ανά χιλιόμετρο, μειωμένες ανάγκες συντήρησης και λιγότερα μηχανικά μέρη που υπόκεινται σε φθορά. Σε βάθος χρόνου, αυτά τα στοιχεία μπορούν να εξισορροπήσουν, ή και να αντισταθμίσουν, τη διαφορά στην αρχική τιμή.

Παράλληλα, οι κανονισμοί εκπομπών ρύπων γίνονται ολοένα και αυστηρότεροι, ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κατασκευαστές βενζινοκίνητων αυτοκινήτων καλούνται να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια για να συμμορφωθούν με τα νέα όρια, γεγονός που αυξάνει το κόστος εξέλιξης και παραγωγής. Αυτή η επιβάρυνση είναι πιθανό να μετακυλιστεί, σε κάποιο βαθμό, στον τελικό καταναλωτή, μειώνοντας το χάσμα τιμής με τα ηλεκτρικά μοντέλα.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας των μπαταριών θεωρείται το κλειδί για την περαιτέρω μείωση του κόστους των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Νέες χημικές συνθέσεις, όπως οι μπαταρίες στερεού τύπου, υπόσχονται μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα, ταχύτερη φόρτιση και χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Αν και βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, αρκετοί κατασκευαστές επενδύουν σημαντικούς πόρους με στόχο τη μαζική τους εφαρμογή μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Φυσικά, ένας παράγοντας που επηρεάζει επίσης τις τιμές, είναι η κλίμακα παραγωγής. Καθώς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά, οι οικονομίες κλίμακας αρχίζουν να λειτουργούν υπέρ τους. Μεγαλύτεροι όγκοι παραγωγής σημαίνουν χαμηλότερο κόστος ανά όχημα, καλύτερη διαπραγματευτική ισχύς απέναντι στους προμηθευτές και σταδιακή εξομάλυνση των τιμών. Σε ορισμένες αγορές, ήδη εμφανίζονται ηλεκτρικά μοντέλα που πλησιάζουν αισθητά το κόστος αντίστοιχων βενζινοκίνητων.

Παρά τα παραπάνω, η πλήρης σύγκλιση των τιμών δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία. Η κρατική πολιτική παίζει καθοριστικό ρόλο. Επιδοτήσεις αγοράς, φορολογικά κίνητρα, μειωμένα τέλη κυκλοφορίας και περιορισμοί πρόσβασης για τα συμβατικά οχήματα διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που ευνοεί την ηλεκτροκίνηση. Αν αυτά τα μέτρα περιοριστούν ή καταργηθούν στο μέλλον, η πραγματική ανταγωνιστικότητα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων θα δοκιμαστεί εκ νέου.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, σημαντική είναι και η στάση των καταναλωτών απέναντι στην ηλεκτροκίνηση. Για πολλούς αγοραστές, η τιμή παραμένει το βασικό κριτήριο επιλογής, ανεξάρτητα από το κόστος χρήσης ή τα περιβαλλοντικά οφέλη. Άλλοι δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην αυτονομία, στην ευκολία φόρτισης και στη διαθεσιμότητα υποδομών. Όσο αυτά τα ζητήματα βελτιώνονται, τόσο αυξάνεται η προθυμία αποδοχής ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, ακόμη και αν η τιμή του δεν είναι απολύτως ίση με εκείνη ενός βενζινοκίνητου.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η έννοια της «ίσης τιμής» δεν είναι απόλυτη. Σε ορισμένες κατηγορίες, όπως τα μικρά αστικά αυτοκίνητα, η σύγκλιση φαίνεται πιο εφικτή σε σύντομο χρονικό ορίζοντα. Σε μεγαλύτερα, βαριά ή πολυτελή οχήματα, οι διαφορές ενδέχεται να παραμείνουν για περισσότερο καιρό, λόγω των αυξημένων απαιτήσεων σε μπαταρία και τεχνολογία. Άρα το ερώτημα αν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα φτάσουν ποτέ τις τιμές των βενζινοκίνητων δεν έχει μία ξεκάθαρη απάντηση. Οι τάσεις δείχνουν ότι το χάσμα μειώνεται σταδιακά, κυρίως λόγω τεχνολογικής προόδου, αυστηρότερων κανονισμών και αυξανόμενης παραγωγής. Ωστόσο, η πλήρης εξίσωση θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες που εκτείνονται πέρα από την αυτοκινητοβιομηχανία. Για τον καταναλωτή, η ουσία βρίσκεται στη συνολική εικόνα και όχι μόνο στην τιμή του τιμοκαταλόγου.