Γαβριήλ Μανωλάτος για την 21η Απριλίου: Η μνήμη ως ευθύνη και η δημοκρατία ως διαρκές ζητούμενο
21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ: Η ΜΝΗΜΗ ΩΣ ΕΥΘΥΝΗ
ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΑΝΩΛΑΤΟΣ
Καθηγητής Διεθνούς Οικονομίας και Ανάπτυξης
Η 21η Απριλίου παραμένει ένα από τα πιο βαριά ορόσημα της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η επιβολή της Δικτατορία των Συνταγματαρχών δεν αποτέλεσε απλώς μια πολιτική εκτροπή, αλλά μια βαθιά ρήξη στη δημοκρατική συνέχεια της χώρας, με αποτύπωμα που ξεπερνά τη διάρκεια της επταετίας.
Το πραξικόπημα της 21η Απριλίου 1967 εγκαθίδρυσε ένα καθεστώς αυταρχισμού, όπου οι θεσμοί ακυρώθηκαν και τα ατομικά δικαιώματα καταργήθηκαν. Διώξεις, εξορίες και βασανιστήρια σημάδεψαν χιλιάδες πολίτες, ενώ ο φόβος και η σιωπή επιχειρήθηκε να γίνουν κανονικότητα.
Κι όμως, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, αναπτύχθηκαν εστίες αντίστασης που κράτησαν ζωντανή την ιδέα της ελευθερίας. Η κορύφωση αυτής της πορείας ήρθε με την Εξέγερση του Πολυτεχνείου, που ανέδειξε τη δύναμη της κοινωνίας απέναντι στην καταπίεση και λειτούργησε ως προάγγελος της δημοκρατικής αποκατάστασης.
Σήμερα, η επέτειος δεν προσφέρεται για τυπικές αναφορές, αλλά για ουσιαστικό αναστοχασμό. Η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη κατάκτηση. Απαιτεί διαρκή εγρήγορση, συμμετοχή και ευθύνη.
Η μνήμη της 21ης Απριλίου δεν είναι απλώς ιστορική υποχρέωση. Είναι πράξη συνείδησης. Διότι οι κοινωνίες που ξεχνούν, είναι καταδικασμένες να ξαναζήσουν τα ίδια λάθη—και η Ιστορία, όταν αγνοείται, επιστρέφει, συχνά με τον πιο σκληρό τρόπο.
















