«Χωρίς ουσιαστική διαβούλευση»

Ο κ. Ατσάρος υποστήριξε ότι το νέο χωροταξικό καταρτίστηκε χωρίς πραγματική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των επαγγελματικών φορέων. Όπως ανέφερε, η παρουσίαση που έγινε στους τοπικούς φορείς πραγματοποιήθηκε όταν το σχέδιο είχε ήδη συνταχθεί, με αποτέλεσμα οι όποιες παρατηρήσεις να κατατεθούν εκ των υστέρων.

«Δεν υπήρξε ουσιαστική διαβούλευση ούτε πραγματική συμμετοχή των ανθρώπων που καλούνται να εφαρμόσουν το πλαίσιο στην πράξη», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η διαδικασία ξεκίνησε μέσα στην τουριστική περίοδο του 2024, όταν οι επαγγελματίες αδυνατούσαν να ασχοληθούν σε βάθος με ένα τόσο σύνθετο ζήτημα.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι ούτε οι πανελλαδικοί φορείς του τουρισμού είχαν προηγούμενη ενημέρωση ή δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης πριν την κατάθεση του σχεδίου.

Η «φέρουσα ικανότητα» και οι ασάφειες

Κεντρικό σημείο της κριτικής του αποτέλεσε η έννοια της «φέρουσας ικανότητας», η οποία – όπως είπε – εισάγεται για πρώτη φορά μεν, αλλά χωρίς σαφή μεθοδολογία και ενιαίο τρόπο εφαρμογής.

Ο ίδιος τόνισε ότι η φέρουσα ικανότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας στατικός αριθμός κλινών ανά περιοχή, αλλά ως μια δυναμική έννοια που σχετίζεται με τις υποδομές, τους φυσικούς πόρους, την ανθεκτικότητα κάθε τόπου και το συνολικό παραγωγικό μοντέλο.

«Ο τουρισμός γίνεται επιβαρυντικός όταν το κράτος απουσιάζει από τις υποδομές, τον σχεδιασμό και τον έλεγχο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι σε περιοχές όπως η Κεφαλονιά παραμένουν άλυτα βασικά ζητήματα όπως η ύδρευση, τα απορρίμματα, το οδικό δίκτυο και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο πλαίσιο δεν αποσαφηνίζει ποιος θα μετρά τη φέρουσα ικανότητα, με ποια επιστημονικά κριτήρια και ποιος θα λαμβάνει τελικά τις αποφάσεις για τους περιορισμούς.

Διαφορετικά όρια ανά περιοχή

Ο κ. Ατσάρος χαρακτήρισε προβληματικό τον τρόπο με τον οποίο κατηγοριοποιούνται οι περιοχές, φέρνοντας ως παράδειγμα διαφορετικές δημοτικές ενότητες στα Ιόνια Νησιά που αντιμετωπίζονται με εντελώς διαφορετικά όρια κλινών.

Όπως είπε, στην Κέρκυρα η Δημοτική Ενότητα Κερκυραίων θεωρείται κορεσμένη, με ανώτατο όριο 100 κλινών, ενώ σε γειτονικές περιοχές επιτρέπονται πολύ μεγαλύτερες μονάδες. Αντίστοιχα προβλήματα, σύμφωνα με τον ίδιο, εμφανίζονται και στη Ζάκυνθο.

Στην περίπτωση της Κεφαλονιάς, υποστήριξε ότι ολόκληρες δημοτικές ενότητες αντιμετωπίζονται ενιαία λόγω συγκεκριμένων τουριστικών περιοχών, με αποτέλεσμα χωριά που δεν έχουν καμία σχέση με έντονη τουριστική ανάπτυξη να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς.

«Καταστρέφεται η μικροϊδιοκτησία»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αλλαγές που αφορούν την εκτός σχεδίου δόμηση. Όπως ανέφερε, στις περισσότερες περιοχές το ελάχιστο όριο αρτιότητας για τουριστική αξιοποίηση αυξάνεται από τα 4 στα 8 στρέμματα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις φτάνει ακόμη και τα 12 ή 16 στρέμματα.

Κατά τον ίδιο, αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε απαξίωση μικρών ιδιοκτησιών και ενισχύει τη συγκέντρωση γης σε μεγαλύτερους επενδυτές.

«Ένας άνθρωπος που έχει τέσσερα στρέμματα πλέον δεν μπορεί να αξιοποιήσει τουριστικά την περιουσία του», υπογράμμισε, εκφράζοντας φόβους ότι θα υπάρξουν πιέσεις για συνενώσεις οικοπέδων ή πώληση μικρών ιδιοκτησιών.

Ενστάσεις για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια

Ο πρόεδρος των ιδιοκτητών καταλυμάτων στάθηκε ιδιαίτερα και στις προβλέψεις που αφορούν τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα, δηλαδή τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα.

Όπως εξήγησε, το σχέδιο προβλέπει ότι οι κλίνες αυτών των καταλυμάτων δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις κλίνες των ξενοδοχείων σε κάθε περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα σε μικρά νησιά όπου κυριαρχούν οι οικογενειακές επιχειρήσεις και δεν υπάρχουν μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.

Έφερε ως παραδείγματα την Αστυπάλαια, τη Σύμη, τους Λειψούς και την Ιθάκη, υποστηρίζοντας ότι στην πράξη το πλαίσιο μπλοκάρει την ανάπτυξη μικρών τουριστικών καταλυμάτων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι προβλέπεται να μην επιτρέπονται διαφορετικές επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων δωματίων μέσα στο ίδιο κτίριο, κάτι που – όπως είπε – επηρεάζει πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις όπου τα δωμάτια έχουν μεταβιβαστεί σε παιδιά ή συγγενείς.

Υποδομές, νερό και ανθεκτικότητα

Ο κ. Ατσάρος επέκρινε και τη διαχείριση των πόρων που προέρχονται από το τέλος ανθεκτικότητας και διαμονής, λέγοντας ότι τα έσοδα δεν επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες υπό μορφή έργων υποδομής.

Αναφερόμενος ειδικά στο υδατικό πρόβλημα, σημείωσε ότι το νέο πλαίσιο κάνει λόγο για λύσεις όπως αφαλάτωση, ανακύκλωση νερού και χρήση θαλασσινού νερού στις πισίνες, ωστόσο – όπως είπε – οι περισσότερες προβλέψεις παραμένουν σε επίπεδο «σύστασης» και όχι υποχρέωσης.

«Δεν είναι δυνατόν να μην έχουμε νερό να πιούμε και να μην υπάρχουν δεσμευτικοί κανόνες για τη χρήση νερού στις νέες τουριστικές εγκαταστάσεις», ανέφερε.

Airbnb και αθέμιτος ανταγωνισμός

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το πλαίσιο αναγνωρίζει μεν την ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ωστόσο δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς ελέγχου ή χωρικά όρια.

Όπως ανέφερε, στην Κεφαλονιά οι βραχυχρόνιες μισθώσεις ξεπερνούν ήδη σε αριθμό κλινών τα ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια μαζί.

«Δεν είμαστε αντίθετοι στη λειτουργία τους, αλλά πρέπει να υπάρχουν ίδιοι κανόνες για όλους», σημείωσε, κάνοντας λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό απέναντι στις νόμιμες τουριστικές επιχειρήσεις.

Η διαβούλευση και οι επόμενες κινήσεις

Η δημόσια διαβούλευση για το νέο χωροταξικό ολοκληρώνεται στις 25 Μαΐου, ενώ – σύμφωνα με όσα ανέφερε – στόχος της κυβέρνησης είναι το πλαίσιο να προχωρήσει έως τα τέλη Ιουνίου.

Ο κ. Ατσάρος σημείωσε ότι ήδη πραγματοποιούνται συνεδριάσεις δημοτικών συμβουλίων στην Κεφαλονιά προκειμένου να καταγραφούν ενστάσεις και παρατηρήσεις, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα υπάρξουν αλλαγές και διορθώσεις στο τελικό κείμενο.

«Όσο πιο οργανωμένα και δυνατά εκφραστούν οι αντιδράσεις πανελλαδικά, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να ληφθούν υπόψη κάποιες από τις παρατηρήσεις», ανέφερε, χωρίς πάντως να κρύβει τον προβληματισμό του για την τελική κατεύθυνση του σχεδίου.

{https://soundcloud.com/user-46829938/inkefalonia-89-2-dimitris-3}