ΕΛΛΕΤ - Τα Μνημεία μας στην Κεφαλονιά εντάσσονται στο ΕΣΠΑ!

Τελευταία ενημέρωση: Σάββατο, 11 Ιουλίου 2020 14:12

ΕΛΛΕΤ - Τα Μνημεία μας στην Κεφαλονιά εντάσσονται στο ΕΣΠΑ!

Τρία εμβληματικά μνημεία της Κεφαλονιάς τις μελέτες των οποίων εξασφάλισε η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού αποκαθίστανται μέσω ΕΣΠΑ:

Άγιοι Φανέντες και Άγιος Νικόλαος στη Σάμη, και παλαιό καθολικό Μονής Σισίων

 

Η ένταξη των μελετών αποκατάστασης τριών εμβληματικών μνημείων της Κεφαλονιάς στο ΕΣΠΑ είναι αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) και μία εξέλιξη ιδιαιτέρως σημαντική για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.

Ο ναός των Αγίων Φανέντων και το παρακείμενο τοιχογραφημένο παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου στην Σάμη, καθώς και το καθολικό της παλαιάς Μονής Σισίων, παρά την αδιαμφισβήτητη αρχιτεκτονική και ιστορική τους αξία, παρέμεναν ερειπωμένα από το 1953, παραδομένα στην φθορά του χρόνου και τους αλλεπάλληλους σεισμούς, με τελευταίους σφοδρότερους αυτούς του 2014. Το 2013 το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Σωματείου με μακρά εμπειρία στην προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της χώρας μας, ανέλαβε πρωτοβουλία για την διάσωση μνημείων της Κεφαλονιάς, στα οποία συμπεριλαμβάνονταν και τα τρία προαναφερθέντα. Σε πρώτη φάση, ύστερα από καταγραφή και αξιολόγηση σημαντικού αριθμού ιστορικών κτηρίων, επελέγησαν πέντε μνημεία στην αποκατάσταση των οποίων θα εστιάζονταν οι προσπάθειες μας: ο ναός των Αγίων Φανέντων και το παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου στη Σάμη, το καθολικό της παλαιάς μονής Σισίων, ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνος στο Μπούργο του Αγίου Γεωργίου και το αρχοντικό Βαλλιάνου στις Κεραμειές. Στην συνέχεια, ανελήφθη πρωτοβουλία εξασφάλισης των απαιτούμενων πόρων για την εκπόνηση των πλήρων μελετών αποκατάστασης (αρχιτεκτονικής, στατικής, συντήρησης, ηλεκτρομηχανολογικής) από έμπειρους μελετητές.

Χάρις στη γενναιόδωρη χορηγία του Θανάση και της Μαρίνας Μαρτίνου κατέστη εφικτή η εκπόνηση των μελετών αποκατάστασης  των Αγίων Φανέντων, του Αγίου Νικολάου και του καθολικού της Μονής Σισίων, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το 2017. Η ένταξη όμως των έργων αποκατάστασης στο ΕΣΠΑ δεν ήταν ακόμα αυτονόητη και απαιτούσε επιμονή και συστηματική εργασία. Με μέριμνα της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ εκπονήθηκαν τα τεύχη δημοπράτησης σε συνεργασία με την Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του ΥΠΠΟΑ, η οποία και υπέβαλε τον φάκελο για ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ, ενώ διαχρονική υπήρξε η στήριξη της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, ώστε να υπάρξει η θετική αυτή εξέλιξη. 

Τα έργα αποκατάστασης των Αγίων Φανέντων και των Σισίων αναμένεται να ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο και τον Σεπτέμβριο του 2020 αντίστοιχα και να ολοκληρωθούν τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2023, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού και δημιουργώντας όχι έναν αλλά τρεις σημαντικούς νέους πόλους έλξης επισκεπτών, με πολλαπλά οφέλη για την τοπική κοινωνία.

Τα παραδείγματα αυτά θα μπορούσε να αποτελέσουν οδηγό και για πλήθος άλλων μνημείων του νησιού, τα οποία χρήζουν προστασίας: ιεράρχηση προτεραιοτήτων, εκπόνηση πλήρων μελετών αποκατάστασης από ειδικευμένους μελετητές, λήψη όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων από το ΥΠΠΟΑ και ένταξη των έργων αποκατάστασης σε ευρωπαϊκά προγράμματα.

Θα ήταν εύλογη η απορία ποια ήταν η εξέλιξη με τα άλλα δύο μνημεία της πρωτοβουλίας της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Δυστυχώς, η στήριξη της προσπάθειας δεν ήταν η αναμενόμενη, με αποτέλεσμα αυτή να μείνει ανολοκλήρωτη. Με χορηγία του Διεθνούς Αερολιμένος Αθηνών (ΔΑΑ) εκπονήθηκε η προμελέτη για την αποκατάσταση της οικίας Βαλλιάνου στις Κεραμειές, η οποία και εγκρίθηκε από το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Ιονίων Νήσων, εκκρεμεί όμως η εκπόνηση της οριστικής μελέτης. Όσον αφορά στον Άγιο Σπυρίδωνα – ένα μνημείο μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας με το εντυπωσιακότερο ίσως σωζόμενο μπαρόκ καμπαναριό του νησιού – παρά την στήριξη του Μάκη Φωκά δεν εξασφαλίσθηκαν οι απαιτούμενοι πόροι για την χρηματοδότηση των μελετών, με αφορμή όμως αυτήν την πρωτοβουλία έχει εκπονηθεί μία υψηλής ποιότητας αρχιτεκτονική μελέτη στο πλαίσιο μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας στο ΕΜΠ. Ίσως  είναι η κατάλληλη στιγμή για να τύχουν και αυτά τα μνημεία της προσοχής που αξίζουν, όπως και πολλά άλλα ακόμα.

Κλείνοντας, αξίζει να αναφερθούν ορισμένοι από τους συντελεστές του προγράμματος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού για την διάσωση μνημείων της Κεφαλονιάς, με κίνδυνο να παραλειφθούν αρκετοί, δεδομένης της μεγάλης χρονικής διάρκειας του εγχειρήματος (2013 έως σήμερα).

Συντελεστές προγράμματος: Π. Κρεμέζης (πολ. μηχανικός), Πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (ΣΑΚ)  (2013-2018), Ε. Μαΐστρου (ομοτ. καθηγήτρια ΕΜΠ),  Πρόεδρος ΣΑΚ (2018 έως σήμερα), Δ. Λεβέντης (αρχιτέκτων), Αντιπρόεδρος ΣΑΚ (2018 έως σήμερα).

Σχεδιασμός και συντονισμός προγράμματος, καταγραφή μνημείων (2013-2017): Κ. Κουτσαδέλης (αρχαιολόγος), επιστημονικός συνεργάτης ΣΑΚ. Συντονισμός (2018-2020): Ε. Σκένδρου (πολ. μηχανικός), Γ. Κουρμαδάς (αρχιτέκτων), Ν. Βαρουχάκη (αρχικτέκτων), επιστημονικοί συνεργάτες ΣΑΚ.

Μέλη επιτροπής παρακολούθησης προγράμματος και μελετών: Κ. Κρεμέζη (ομοτ. καθηγήτρια ΕΜΠ), Ε. Γεωργοπούλου (αρχιτέκτων), Α. Ποζιόπουλος (αρχιτέκτων), Α. Αντύπας (οικονομολόγος).

Ομάδα μελέτης ναού Αγίων Φανέντων και παρεκκλησίου Αγίου Νικολάου: Γ. Νίνος (αρχιτέκτων), Π. Παναγιωτόπουλος, Β. Κασίμης και Ν. Παπαηλίου (πολ. μηχανικοί) Ι. ∆ογάνη, Α. Γαλανού και Κ. Ιεσσαί (συντηρητές). Σύμβουλος: Σ. Μαμαλούκος (αρχιτέκτων).

Ομάδα μελέτης παλαιού καθολικού Μονής Σισίων: Ε.Α. Χλέπα, Β. Κατσιμπούλας, Φ. Βλαχάκη, Α. Γκούμα (αρχιτέκτονες), Χ. Σπανός (πολ. μηχανικός), Π. Φελέρης, Μ. Κοντάκη (συντηρητές), Κ. Ζαφείρας (Η/Μ), Ε. Τριάντου, Φ. Μπουρεξής (τοπ. μηχανικοί), Τ. Παπαδόγκωνας (σχεδιαστής αρχαιοτήτων)

Χορηγοί μελετών: Θανάσης και Μαρίνα Μαρτίνου

 

Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με τα γραφεία της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ  Περιβάλλοντος & Πολιτισμού: κα Κ. Στεμπίλη - Τηλ: 210 - 32 25 245 & 210 - 32 26 693 / E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  / https://www.google.com/url?q=http://www.ellet.gr/&source=gmail&ust=1594479481498000&usg=AFQjCNHniL7LksuqTTsZYOMlqsSsZRD3Zw">www.ellet.gr

Κατερίνα Στεμπίλη 
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Περιβάλλοντος και Πολιτισμού