Γιατί τα επίπεδα βιταμίνης D παραμένουν χαμηλά ακόμη και το καλοκαίρι

Πολλοί θεωρούν ότι η περισσότερη έκθεση στον ήλιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αρκεί για να αποκαταστήσει τα επίπεδα βιταμίνης D που μειώνονται τους σκοτεινότερους χειμερινούς μήνες. Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι για ορισμένες ομάδες αυτό το «καλοκαιρινό όφελος» ίσως να μην εμφανίζεται ποτέ.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Newcastle διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα βιταμίνης D παρέμεναν σταθερά χαμηλά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους σε ηλικιωμένους ενήλικες και σε άτομα που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες στη βόρεια Βρετανία. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να αποτελεί ένα διαρκές και σε μεγάλο βαθμό αθέατο πρόβλημα υγείας για πολλούς ανθρώπους, ακόμη και σε περιόδους αυξημένης ηλιοφάνειας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Clinical Nutrition, ανέλυσε τα επίπεδα βιταμίνης D σε σχεδόν 300 συμμετέχοντες. Περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω παρουσίαζαν ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D, ενώ τα ποσοστά ήταν ακόμη υψηλότερα μεταξύ των ατόμων που προέρχονταν από εθνοτικές μειονότητες.

Μια έλλειψη που δεν εξαφανίζεται με τις εποχές

Αυτό που εξέπληξε περισσότερο τους ερευνητές ήταν ότι τα επίπεδα βιταμίνης D παρουσίασαν ελάχιστη βελτίωση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Το εύρημα αυτό αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη ότι λίγοι μήνες αυξημένης ηλιοφάνειας αρκούν για να αναπληρώσουν τα αποθέματα βιταμίνης D του οργανισμού.

Η υπόθεση αυτή ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα προβληματική στις βόρειες περιοχές, όπου η ηλιακή ακτινοβολία είναι πιο αδύναμη για μεγάλο μέρος του έτους. Η βιταμίνη D παράγεται όταν οι υπεριώδεις ακτίνες UVB του ήλιου φτάνουν στο δέρμα, όμως παράγοντες όπως η ηλικία, η μελάγχρωση του δέρματος, τα ρούχα, η χρήση αντηλιακού και η γεωγραφική τοποθεσία μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ικανότητα του οργανισμού να τη συνθέτει. Επιπλέον, οι ηλικιωμένοι παράγουν βιταμίνη D λιγότερο αποτελεσματικά σε σύγκριση με τα νεότερα άτομα.

Η βιταμίνη D διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση του ασβεστίου και στη διατήρηση της υγείας των οστών. Τα χαμηλά επίπεδά της έχουν συνδεθεί με την οστεοπόρωση, τη ραχίτιδα, τη μυϊκή αδυναμία και τη μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Παράλληλα, ολοένα και περισσότερες μελέτες εξετάζουν πιθανές συνδέσεις μεταξύ της κατάστασης της βιταμίνης D και διαφόρων χρόνιων παθήσεων, αν και πολλές από αυτές τις σχέσεις εξακολουθούν να βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Οι ερευνητές ζητούν διαφορετική προσέγγιση

Ο Bernard Corfe, καθηγητής Ανθρώπινης Διατροφής και Υγείας στο Πανεπιστήμιο Newcastle και συν-επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε: «Αυτό που είναι πραγματικά εντυπωσιακό στα ευρήματα είναι ότι τα επίπεδα βιταμίνης D δεν βελτιώθηκαν ούτε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν συνήθως θα περιμέναμε να ανακάμψουν.

Για όσους ζουν σε περιοχές όπως η βόρεια Αγγλία, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ηλιακή έκθεση από μόνη της ίσως να μην είναι αρκετή, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και για τα άτομα που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες.

Το μήνυμα είναι απλό αλλά σημαντικό: αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, δεν μπορείτε να θεωρείτε δεδομένο ότι περισσότερος χρόνος στον ήλιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού θα λύσει το πρόβλημα... Χρειάζεται να σκεφτούμε πιο σταθερούς και μακροπρόθεσμους τρόπους υποστήριξης υγιών επιπέδων βιταμίνης D καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου».

Για τη διεξαγωγή της μελέτης, οι ερευνητές στρατολόγησαν συμμετέχοντες μέσω κοινοτικών δράσεων και διαδικτυακών καναλιών. Κάθε εθελοντής υποβλήθηκε σε μια απλή εξέταση αίματος με τρύπημα στο δάχτυλο, ενώ τα δείγματα αναλύθηκαν από εξειδικευμένο εργαστήριο.

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την ανάγκη για πιο στοχευμένες στρατηγικές δημόσιας υγείας. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι σαφέστερες οδηγίες σχετικά με τη βιταμίνη D, συστηματικές συζητήσεις κατά τις επισκέψεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και η κατάλληλη συμπληρωματική χορήγηση θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου μακροχρόνιας ανεπάρκειας.

Η μελέτη βοηθά επίσης στην κάλυψη ενός σημαντικού κενού γνώσης σχετικά με το πώς μεταβάλλονται τα επίπεδα βιταμίνης D κατά τη διάρκεια του έτους σε ομάδες που είναι γνωστό ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έλλειψης. Η επόμενη φάση της έρευνας θα εξετάσει εξατομικευμένες και πολιτισμικά προσαρμοσμένες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης της βιταμίνης D, συμπεριλαμβανομένων εξειδικευμένων διατροφικών συστάσεων και προσεγγίσεων υγειονομικής περίθαλψης που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων.

Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από την εταιρεία Better You Ltd, βρετανική επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον τομέα της υγείας και της ευεξίας και παράγει συμπληρώματα διατροφής. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εταιρεία δεν συμμετείχε στον σχεδιασμό, τη διεξαγωγή ή την ερμηνεία των αποτελεσμάτων της μελέτης, η οποία πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου από το Πανεπιστήμιο Newcastle.

healthstat.gr