Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία από τις συχνότερες παθήσεις του πρωκτού και του ορθού, επηρεάζοντας σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού κάποια στιγμή στη ζωή του. Ωστόσο, τα συμπτώματά τους συχνά συγχέονται με άλλες καταστάσεις, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η σωστή διάγνωση.

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες είναι διογκωμένες φλέβες στην περιοχή του πρωκτού. Διακρίνονται σε εσωτερικές και εξωτερικές, ανάλογα με το σημείο στο οποίο αναπτύσσονται.

Στα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνονται:

• Αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη
• Αίσθημα βάρους ή πίεσης
• Κνησμός και ερεθισμός
• Ήπιος έως μέτριος πόνος (κυρίως στις εξωτερικές αιμορροΐδες)

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος από αιμορροΐδες δεν είναι έντονος, εκτός εάν υπάρχει θρόμβωση, δηλαδή σχηματισμός θρόμβου αίματος στο εσωτερικό τους. Τότε ο πόνος μπορεί να είναι αιφνίδιος και ιδιαίτερα ενοχλητικός.

Τι είναι η ραγάδα πρωκτού;

Η ραγάδα είναι μια μικρή σχισμή στο δέρμα του πρωκτικού σωλήνα. Αν και πρόκειται για μια μικρή βλάβη, μπορεί να προκαλέσει έντονο και οξύ πόνο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την κένωση.

Χαρακτηριστικά συμπτώματα ραγάδας:

• Έντονος, «κοφτερός» πόνος κατά την αφόδευση
• Πόνος που μπορεί να διαρκεί από λεπτά έως και ώρες μετά
• Μικρή ποσότητα φωτεινού κόκκινου αίματος
• Αντανακλαστικός σπασμός του σφιγκτήρα

Σε αντίθεση με τις αιμορροΐδες, η ραγάδα σχετίζεται συχνότερα με δυσκοιλιότητα ή τραυματισμό της περιοχής από σκληρά κόπρανα.

Πώς ξεχωρίζει κανείς τις αιμορροΐδες από τη ραγάδα;

Η διαφοροδιάγνωση βασίζεται κυρίως στο είδος και τη διάρκεια του πόνου.

Αιμορροΐδες: Συνήθως προκαλούν ενόχληση, βάρος ή ήπιο πόνο. Η αιμορραγία είναι συχνό σύμπτωμα, αλλά ο πόνος δεν παρατείνεται έντονα μετά την τουαλέτα, εκτός αν υπάρχει επιπλοκή.

Ραγάδα: Ο πόνος είναι έντονος, καυστικός και μπορεί να συνεχίζεται για αρκετή ώρα μετά την κένωση.

Παρά τις γενικές αυτές διαφορές, η κλινική εξέταση από ειδικό είναι απαραίτητη, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα αλληλεπικαλύπτονται.

Παράγοντες κινδύνου που επιδεινώνουν τα συμπτώματα

Ορισμένες συνήθειες και καταστάσεις αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης αιμορροΐδων ή ραγάδας:

• Χρόνια δυσκοιλιότητα
• Παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα
• Καθιστική ζωή
• Εγκυμοσύνη
• Έλλειψη φυτικών ινών στη διατροφή

Η πρόληψη βασίζεται σε απλές αλλά ουσιαστικές αλλαγές: επαρκής ενυδάτωση, διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και αποφυγή έντονης πίεσης κατά την κένωση.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;

Παρότι πολλές περιπτώσεις αιμορροΐδων υποχωρούν με συντηρητικά μέτρα, ο επίμονος πόνος, η συχνή αιμορραγία ή η επιδείνωση των συμπτωμάτων απαιτούν ιατρική εκτίμηση.

Ειδικοί χειρουργοί παχέος εντέρου τονίζουν ότι η σωστή διάγνωση δεν βασίζεται αποκλειστικά στα συμπτώματα που περιγράφει ο ασθενής. Ο Δρ. Αναστάσιος Ξιάρχος έχει επισημάνει σε επιστημονικές παρεμβάσεις ότι αρκετοί ασθενείς θεωρούν πως πάσχουν από αιμορροΐδες, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για ραγάδα ή άλλη πρωκτολογική πάθηση, γεγονός που καθυστερεί την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.

Θεραπευτικές επιλογές σήμερα

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη διάγνωση.

Στις αιμορροΐδες πρώιμου σταδίου, η αγωγή είναι συντηρητική: τοπικές κρέμες, ρύθμιση εντερικής λειτουργίας και αλλαγές στον τρόπο ζωής. Σε πιο προχωρημένα στάδια εφαρμόζονται ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως απολίνωση με ελαστικό δακτύλιο ή άλλες σύγχρονες παρεμβάσεις.

Τα τελευταία χρόνια, έχουν αναπτυχθεί πιο εξελιγμένες και λιγότερο επώδυνες μέθοδοι, που περιγράφονται διεθνώς ως σύγχρονες θεραπείες για αιμορροϊδοπάθεια, με στόχο τη μείωση του μετεγχειρητικού πόνου και την ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα.

Στην περίπτωση της ραγάδας, η θεραπεία εστιάζει στη χαλάρωση του σφιγκτήρα και στην επούλωση της σχισμής. Στα αρχικά στάδια εφαρμόζονται φαρμακευτικές αγωγές, ενώ σε χρόνιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργική παρέμβαση.

Γιατί δεν πρέπει να αγνοείται ο πόνος

Ο πόνος μετά την τουαλέτα δεν είναι σύμπτωμα που πρέπει να θεωρείται «φυσιολογικό». Παρότι οι αιμορροΐδες είναι συχνές και συνήθως καλοήθεις, η αυτοδιάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση εντοπισμού άλλων παθήσεων της περιοχής.

Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση επιτρέπει τη σωστή διάγνωση και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, αποφεύγοντας επιπλοκές ή χρονιότητα.

Στόχος η Ποιότητα Ζωής

Ο διαχωρισμός μεταξύ αιμορροΐδων και ραγάδας δεν είναι πάντα εύκολος για τον ασθενή. Αν και τα δύο προβλήματα εμφανίζονται με πόνο και πιθανή αιμορραγία μετά την τουαλέτα, η ένταση, η διάρκεια και η φύση του πόνου αποτελούν βασικά στοιχεία διαφοροποίησης.

Οι αιμορροΐδες παραμένουν μία από τις συχνότερες αιτίες ενόχλησης στην περιοχή του πρωκτού, ωστόσο η ακριβής διάγνωση είναι το κλειδί για αποτελεσματική αντιμετώπιση. Σε κάθε περίπτωση, η σύγχρονη ιατρική διαθέτει πλέον πολλαπλές θεραπευτικές επιλογές που επιτρέπουν εξατομικευμένη προσέγγιση και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς.