Ανδρέας Ζαπάντης: Η ανακάλυψη του ναυαγίου του υποβρυχίου Περσέας ήταν αποτέλεσμα μεγάλης προσπάθειας

Διαβάστε αναλυτικά την ανακοίνωση του πρώην Δημάρχου Ελειού-Πρόννων Κεφαλληνίας Ανδρέα Ζαπάντη:

Μέσα σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού πραγματοποιήθηκε το πρωί της Παρασκευής 19 Ιουνίου 2026 η εκδήλωση τιμής και μνήμης, στο χώρο του μνημείου για το Υποβρύχιο Περσέας, στο Σαρακήνικο του Πόρου Κεφαλονιάς.

Το Βρετανικό Υποβρύχιο Περσέας έπεσε σε νάρκη και βυθίστηκε στις 6 Δεκέμβρη του 1941 στα ανοικτά των ακτών της Κεφαλλονιάς. Μεταξύ των θυμάτων του ναυαγίου ήταν και ο Έλληνας Υποπλοίαρχος Νικόλαος Μέρλιν με καταγωγή από την Κεφαλλονιά.

Στην αρχή της εκδήλωσης τελέστηκε Επιμνημόσυνη δέηση. Στην συνέχεια ακολούθησαν ομιλίες:

Aπό τον Αντιδήμαρχο Ελειού Πρόννων και Τουρισμού του Δήμου Αργοστολίου Νίκο Κουρκουμέλη, Tον πρώην Δημάρχο Ελειού Πρόννων Ανδρέα Ζαπάντη, Tτον Αντιπεριφερειάρχη Κεφαλονιάς και Ιθάκης Σωτήρη Κουρή, Tον εκπρόσωπο του Βρετανικού Πολεμικού Ναυτικού Andy Walters και από τον εκπρόσωπο του Συνδέσμου Ελληνικών Υποβρυχίων Μιχάλη Πρωιμάκη.

Επίσης, αναγνώστηκε μήνυμα του Βουλευτή Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγή Καππάτου ο οποίος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην εκδήλωση λόγω των υποχρεώσεων του στη Βουλή των Ελλήνων.

Ο πρώην Δήμαρχος Ελειού-Πρόννων Κεφαλληνίας Ανδρέας Ζαπάντης, στην ομιλία του ανέφερε τα ακόλουθα:

Συμμετέχουμε σήμερα εδώ στην επιμνημόσυνη δέηση και στην εκδήλωση και τιμάμε τη μνήμη εκείνων που έχασαν τη ζωή τους στο ναυάγιο του υποβρυχίου Περσέας, μεταξύ αυτών και του Έλληνα Υποπλοίαρχου Νικόλαου Μέρλιν. στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Τιμάμε επίσης τους γενναίους κατοίκους της Κεφαλλονιάς και όλους εκείνους που στη διάρκεια μιας σκληρής κατοχής, με κίνδυνο της ζωής τους έκρυψαν, προστάτευσαν και τελικά φυγάδευσαν το μοναδικό επιζώντα του ναυαγίου.

Μια σκοτεινή και κρύα νύχτα στις 6 Δεκεμβρίου 1941, το βρετανικό υποβρύχιο Περσέας που έπλεε στην επιφάνεια λίγα μίλια από τις ακτές της Κεφαλονιάς, έπεσε σε ναρκοπέδιο.

Μετά από μια τρομακτική έκρηξη, το υποβρύχιο βυθίζεται και παρασύρει στο βυθό το πλήρωμα του - αξιωματικούς και ναύτες. Μαζί τους και ο Έλληνας Υποπλοίαρχος Νικόλαος Μέρλιν με καταγωγή από την Κεφαλλονιά.

Μέσα από το απόλυτο σκοτάδι, τη σύγχυση και το χάος εκείνης της νύχτας, γεννήθηκε μια από τις πιο απίστευτες ιστορίες επιβίωσης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Εκείνη τη νύχτα ο Βρεττανός ναυτικός Τζον Κέιπς, αρνείται να αποδεχτεί τη μοίρα του, παλεύει με όλες του τις δυνάμεις και πετυχαίνει το φαινομενικά αδύνατο. Μετά από μεγάλη προσπάθεια, καταφέρνει να εγκαταλείψει το βυθισμένο σκάφος από βάθος 52 μέτρων.

Κολύμπησε για ώρες μέσα στα παγωμένα νερά, παλεύοντας για τη ζωή του, μέχρι που η θάλασσα τον βγάζει εξαντλημένο, στις βραχώδεις ακτές της Κεφαλονιάς κοντά στο χωριό Μαυράτα.

Την επόμενη μέρα βρέθηκε αναίσθητος στην ακτή από δύο κατοίκους των Μαυράτων. Οι ψαράδες και οι χωρικοί, οι κάτοικοι αυτού του νησιού δεν δίστασαν.

Ήταν μια βάναυση και γεμάτη κινδύνους εποχή ναζιστικής και φασιστικής κατοχής - όταν η απόκρυψη και παροχή βοήθειας σε έναν στρατιωτικό από συμμαχική χώρα σήμαινε άμεσο θάνατο για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Όμως οι κάτοικοι της Κεφαλονιάς έβαλαν το θάρρος, τον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη πάνω από το φόβο. Βοήθησαν και προστάτευσαν τον Βρεττανό ναυτικό.

Τον έκρυβαν από σπίτι σε σπίτι, από χωριό σε χωριό, μέχρι να είναι δυνατή η φυγάδευση του από την Κεφαλλονιά.

Από αυτό εδώ το μέρος, το Σαρακήνικο Πόρου, ένας θρύλος της αντίστασης, ο καπετάνιος Μιλτιάδης Χούμας από τη Σάμο, με το μικρό καΐκι του, την «Ευαγγελίστρια», τη Δευτέρα 31 Μαΐου 1943, παρέλαβε τον Τζον Κέιπς, τον μοναδικό επιζώντα του ναυαγίου του Υποβρυχίου Περσέας.

Μετά από ένα ταξίδι γεμάτο κινδύνους στις ταραγμένες ελληνικές θάλασσες, ο καπετάν Χούμας και το πλήρωμά του, καταφέρνουν να φυγαδεύσουν από την Κεφαλονιά με ασφάλεια το Βρετανό ναυτικό.

Για χρόνια μετά τον πόλεμο, αυτή η συγκλονιστική και μοναδική ιστορία της διαφυγής του John Capes από το βυθισμένο υποβρύχιο είχε σαν αποτέλεσμα κάποιοι να έχουν αμφιβολίες και να την αμφισβητήσουν.

Μόλις το Δεκέμβρη του 1997, 56 ολόκληρα χρόνια μετά το ναυάγιο, ένας Έλληνας δύτης, ο Κώστας Θωκταρίδης, κατάφερε να το εντοπίσει.

Η ανακάλυψη του ναυαγίου του υποβρυχίου Περσέας ήταν αποτέλεσμα μεγάλης προσπάθειας και έγινε μετά από οργανωμένη επιχείρηση με την υποστήριξη της Κοινότητας μας, της Κοινότητας Σκάλας.

Η ανακάλυψη του ναυαγίου και τα αποτελέσματα της έρευνας με τις μαρτυρίες όλων όσων συμμετείχαν, επιβεβαίωσαν την συγκλονιστική αυτή ιστορία.

Σήμερα, το βυθισμένο υποβρύχιο Περσέας αναπαύεται ειρηνικά στο βυθό του Ιονίου στα ανοιχτά των ακτών της Κεφαλονιάς, σαν ένα μνημείο που θυμίζει τα γεγονότα εκείνης της εποχής.

Καθώς κοιτάμε αυτή την αναμνηστική πλάκα εδώ στο Σαρακήνικο στον Πόρο, θυμόμαστε τις βαθιά συγκινητικές εκδηλώσεις που έγιναν στις 19ης και 20ής Μαΐου 2000.

Τότε ο Δήμος Ελειού-Πρόννων σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κεφαλλονιάς και Ιθάκης, Νομάρχης ο Διονύσης Γιωργάτος, την ΕΤΑΠΚΙ, Πρόεδρος ο Σπύρος Γαλιατσάτος, άλλους τοπικούς φορείς αλλά και Ενώσεις Αποστράτων των Υποβρυχίων, φιλοξένησε τις οικογένειες εκείνων που χάθηκαν στο ναυάγιο.

Οργάνωσε, για πρώτη φορά, εκδηλώσεις τιμής και μνήμης με τη συμμετοχή των κατοίκων αλλά και των Ελληνικών και των Βρετανικών αρχών.

Οι συγγενείς των θυμάτων, που ήρθαν από όλο τον κόσμο, έμαθαν τελικά που χάθηκαν οι αγαπημένοι τους, γιατί μέχρι τότε δεν ήταν γνωστός ο τόπος του ναυαγίου.

Έτσι μπορούσαν μαζί με τα δάκρυα τους, να ρίξουν ένα στεφάνι στη θάλασσα και λίγα λουλούδια στη μνήμη τους.

Έγινε επιμνημόσυνη δέηση στα Μαυράτα και αποκαλύφθηκε αναμνηστική πλάκα με τα ονόματα όλων όσων χάθηκαν στο ναυάγιο.

Αποκαλύφθηκε επίσης αυτή η αναμνηστική πλάκα εδώ στο Σαρακίνικο του Πόρου για να τιμηθούν οι κάτοικοι της Κεφαλλονιάς. Αυτοί που με κίνδυνο της ζωής τους, έκρυψαν, προστάτευσαν και τελικά φυγάδευσαν το Βρεττανό Ναυτικό.

Σε αυτήν την πλάκα είναι χαραγμένη μια φράση, λίγα λόγια από την Οδύσσεια του Ομήρου:

«ἔνθ' ἄλλοι μὲν πάντες, ὅσοι φύγον αἰπὺν ὄλεθρον, οἴκοι ἔσαν, πόλεμόν τε πεφευγόντες ἠδὲ θάλασσαν·»

Δηλαδή: «Όλοι οι επιζώντες του πολέμου είχαν φτάσει πλέον στα σπίτια τους, και έτσι άφησαν πίσω τους τους κινδύνους της μάχης και της θάλασσας».

Τα πανάρχαια αυτά λόγια, είναι και μια ευχή για ειρήνη. Μας λένε ότι εκείνοι που επέστρεψαν, ξέφυγαν από τις συμφορές του πολέμου και της θάλασσας, βρέθηκαν πάλι στην ασφάλεια του σπιτιού τους, η περιπέτεια τους τελείωσε.

Όμως οι εξήντα αυτοί άνθρωποι δεν επέστρεψαν στα σπίτια τους, βρήκαν τον αιώνιο τόπο ανάπαυσής τους στα ανοιχτά των ακτών αυτού του όμορφου νησιού και στις καρδιές των ανθρώπων του.

Σήμερα τιμάμε τη μνήμη των αξιωματικών και του πληρώματος του Υποβρυχίου Περσέας που χάθηκαν στον αγώνα για ελευθερία.

Τιμάμε τη μνήμη του Υποπλοίαρχου Νικόλαου Μέρλιν που χάθηκε τη μέρα της ονομαστικής του εορτής στις 6 Δεκέμβρη του 1941 πολύ κοντά στην περιοχή του Ελειού, από όπου καταγόταν η μητέρα του.

Τιμάμε τον Τζον Κέιπς, το μοναδικό επιζώντα του ναυαγίου. Το θάρρος του διδάσκει την προσπάθεια και να μην παραδίνεται ποτέ κανείς στην απελπισία.

Σήμερα τιμάμε επίσης τους γενναίους κατοίκους της Κεφαλλονιάς και όλους εκείνους που στη διάρκεια μιας βάναυσης κατοχής, επέδειξαν με κίνδυνο της ζωής τους τις αρετές του θάρρους και του ανθρωπισμού, της φιλοξενίας και της αλληλεγγύης.

Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.

— Ανδρέας Α. Ζαπάντης, πρώην Δήμαρχος Ελειού-Πρόννων Κεφαλληνίας