Νιόβη Καμπίτση στον InKefalonia 89,2: Οι Απόκριες του παλιού Αργοστολίου μέσα από μνήμες και γεύσεις
Στον Inkefalonia 89,2 στην εκπομπή «Μέρα Μεσημέρι» με την δημοσιογράφο Ελευθερία Κουλουριώτου, μίλησε η κ. Νιόβη-Φωτεινάτου-Καμπίτση, συγγραφέας του βιβλίου «Κεφαλονίτικες Ρετσέτες».
Το αποκριάτικο «ταξίδι» στο παρελθόν της κ Νιόβης Καμπίτση με την αφθονία του λόγου της και την ευφορία της καρδιάς της είναι πάντα μοναδικό.
Για να κατανοήσεις μία καινούρια κατάσταση χρειάζεται να βιώσεις έστω και νοερά την παλιά με όλα όσα φέρνει μαζί της, συναισθήματα, ρόλους, συμπεριφορές και αυτό πετυχαίνει μέσα από την αφήγηση της η κ. Νιόβη.
«Τότε εκείνα τα χρόνια το καρναβάλι και οι μασκαράδες οι αληθινοί και λέω αληθινοί γιατί ήτανε με τα αποκριάτικα κουστούμια , με τα γανωμένα πρόσωπα, με τις μπαρμπούτες (μάσκες) για να μην τους αναγνωρίσουν. Ήτανε τόσοι πολλοί , που «χαλούσαν» την πόλη από τα πειράγματα , τα αστεία, τα γέλια και με κομφετί και σερπαντίνες μπαίνανε στα σπίτια απρόσκλητοι για να γευτούνε τοις ρυζάδες (ρυζόγαλα). Αυτή η εβδομάδα είναι της Τυρινής και δεν φτιάχνονται μόνο ρυζάδες, φτιάχνονται τυρόπιτες , μυζηθρόπιτες- τώρα δεν τις φτιάχνει κανένας, η συνταγή υπάρχει στο βιβλία τα δικά μου, γινόντουσαν και γλυκές και αλμυρές (ανέφερε τα βασικά υλικά) τις φτιάχνανε και της Τυρινής, αλλά και το Πάσχα), κρέμες, γαλακτομπούρεκα , γαλατόπιτες και πολλά άλλα. Θυμάμαι όλες οι γειτονιές του Αργοστολιού μοσχοβολούσαν κανέλα και βανίλια. Στην ρυζάδα βάζανε όχι μόνο βανίλια, αλλά και φλούδα από λεμόνι η πορτοκάλι για περισσότερο άρωμα. Οι παλιές συνταγές ήτανε οι ποιο καλές, σήμερα τα έχουμε απλοποιήσει πολύ.
Το γάλα ήτανε από το χωριό και από τους γαλατάδες , που ήταν τόσοι πολλοί εκείνα τα χρόνια και μάλιστα αυτή την τελευταία Κυριακή της Τυρινής , δίνανε το γάλα στις πελάτισσες τους δωρεάν για να φτιάξουν ρυζάδες και ότι άλλο ήθελαν. Ήτανε ένα έθιμο που κράτησε μόνο όσο υπήρχαν οι γαλατάδες.
Δεν ήτανε μόνο με το ποδήλατο οι γαλατάδες, εγώ είχα έναν με ποδήλατο τον Νικόλα Τζαμαρία , αλλά υπήρχε και ένας άλλος ο Μπάμπης από τα Κομποθεκράτα που ερχόταν με το γαϊδουράκι και έβαζε τις λάτες στον γάιδαρο, ενώ οι άλλοι γαλατάδες είχανε τις λάτες στους ώμους τους και τριγύριζε την πόλη με τον γάιδαρο και πήγαινε στα σπίτια που παίρνανε το φρέσκο γάλα. Τώρα αυτά έχουν εκλείψει, το γάλα το βρίσκουμε και τα ρυζόγαλα και τις κρέμες στα ράφια των σουπερ Μάρκετ.
Τότε υπήρχαν και τα γαλακτοπωλεία και πριν τον σεισμό του 1953 αλλά και μετά, στην περιοχή της πλατείας, του Τζωρτζάτου, του Καρουσάτου και του Βαλλιανάτου. Φτιάχνανε τότε το γιαούρτι το πρόβειο το ωραίο σε πήλινα κεσεδάκια ,όμως σήμερα όλα αυτά τα αγοράζουμε από τα Σούπερ Μάρκετ».
Το τελευταίο 3ήμερο των Απόκρεων γίνονταν πάρα πολλοί χοροί οι λεγόμενες χοροεσπερίδες και η κ Νιόβη αποτύπωσε για μια ακόμη φορά τα μεγαλείο της εποχής.
Οι κυρίες της εποχής επεξεργαζόντουσαν ταφτάδες, τούλια, βελούδα, δεν φορούσαν το περσυνό ένδυμα τους και οι άντρες αν δεν ήταν ντυμένοι αποκριάτικα, έπρεπε να βάλουν τα καλύτερα τους κουστούμια.
Ήτανε άλλα χρόνια, άλλες εποχές, άλλος κόσμος.
Άφησαν ιστορία οι χοροί , της Φιλαρμονικής, του Ορφανοτροφείου, του Πανκεφαληνιακού, της Χωροφυλακής και οι χοροί στο κέντρο Φαραώ που ήτανε γεμάτο με κόσμο που γλεντούσε με όλη του την καρδιά, και γινόντουσαν εκεί χοροί όλες τις μέρες της Αποκριάς.
«Δεν είχαν εκείνες τις μέρες να σκεφτούνε πολλά πράγματα», σχολιάζει η κ. Νιόβη, «σκεφτόντουσαν μόνο τις αποκριές, σήμερα το άγχος μας έχει κάνει να τα έχουμε απλοποιήσει πολύ, όχι ότι δεν γίνονται και σήμερα, αλλά γίνονται με άλλο χρώμα, πολύ διαφορετικό από τότε, παλιά…».
Μια κοινωνία μέσα στην απλότητα της καθημερινότητας που καλλιεργούσε τη καλαισθησία ξεδιπλώνεται μέσα αναμνήσεις της κ Νιόβης ,υπήρχαν στο Αργοστόλι χοροδιδασκαλεία -θυμάται του Λαμπίρη που λειτουργούσε μέχρι τον σεισμό του 1953 , που μάθαιναν Ευρωπαϊκούς χορούς εκείνα τα χρόνια, τανγκό, βαλς, φοξ σαντρό ( Fox Sandro) , φοξ αγγλέ κλπ, δεν χόρευαν παραδοσιακούς τότε την περίοδο του καρναβαλιού, οι παραδοσιακοί χοροί και οι πολλοί σύλλογοι έχουν δραστηριοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, τότε, ήταν οι Φραγκάδες, οι Βαλσαμάδες και οι Καμιναράδες, που μείνανε στην ιστορία. Θυμάται ότι η ίδια είχε χορέψει με τους Καμιναράδες ,ήταν και η ίδια στο Λύκειο Ελληνίδων, από μαθήτρια μέχρι τα μεγάλα της χρόνια...
Οι Αργοστολιώτες την Καθαρά Δευτέρα κάνανε κούλουμα στην Λάσση, στα χωράφια του Τρεντή, του Αγραπίδη, της Σαμικού και του Λορεντζάτου.
Από το πρωί παρέες παρέες, ξεκινούσανε με τα πόδια και είχανε τα καλάθια στα χέρια και μπαίνανε στα χωράφια τα οποία δεν είχανε χτιστεί όπως είναι σήμερα και απλώνανε στις πρασινάδες τα καρό τραπεζομάντιλα και κάνανε κούλουμα με τα καθιερωμένα νηστίσιμα. Τον χαλβά του μπακάλη, τα βραστά κουκιά με την ρίγανη, την ταραμοσαλάτα, την ρουμάνα (μεγάλο μαρούλι), την πισάρα (ψάρα η κουκούλα) , τις σπιτικές ελιές (λούλες), το τουρσί, την φλαούνα (λαγάνα) ,το χταποδάκι το ξερό βραστό και το μποτσόνι το κρασί, γιατί οι Κεφαλονίτες δεν γιορτάζουν χωρίς ρομπόλα.
Οι βόλτες στον δρόμο έδιναν και έπαιρναν, το κομφετί, οι σερπαντίνες και οι μασκαράδες οι τελευταίοι με τις μπαρμπούτες έβγαζαν το άχτι τους. Τόσο ήτανε το κομφετί και οι σερπαντίνες, που ο δρόμος της Λάσσης ήτανε πολύχρωμος και έφτανε μέχρι τον Πλατύ γιαλό. Δεν υπήρχαν και αυτοκίνητα τότε.
Οι δε χαρταετοί στον ουρανό έφταναν μέχρι τον πλατύ Γιαλό γιατί δεν τους εμπόδιζαν ούτε τα καλώδια της ΔΕΗ, ούτε τα καλώδια του ΟΤΕ, ούτε των τηλεοράσεων και μπορούσαν τα παιδιά να παίξουν αμέριμνα και να ρίξουν τους χαρταετούς τους που εκείνη την ημέρα είχαν την τιμητική τους.
Μέχρι ο 1999 η Λάσση είχε την τιμητική της , σήμερα οι περισσότεροι έχουν αυτοκίνητα και πάνε έξω, οι νοικοκυρές δεν μαγειρεύουν , κάνουν κούλουμα στην Σκάλα στον Πόρο, στην Σάμη, στην Αγία Ευφημία, στα Βαλσαμάτα, στην Λειβαθώ , παντού.
«Τα χρόνια εκείνα είχανε άλλο χρώμα, σήμερα όχι πως δεν γίνονται κάποια πράγματα, αλλά τα έχουμε απλοποιήσει» σημειώνει με νοσταλγία η κ Νιόβη και εύχεται καλή Σαρακοστή με υγεία σε όλους.
Μια φορά κι έναν καιρό οι σερπαντίνες χόρευαν στον αέρα μαζί με όνειρα και παιδικές ελπίδες και τα κομφετί ύφαιναν παραμύθια …
Ακολουθεί το ηχητικό της συνέντευξης
{https://soundcloud.com/user-46829938/inkefalonia-89-2-niobh}
















