Η περίοδος 2032–2035 αποτελεί το κρίσιμο διάστημα κατά το οποίο ενδέχεται να ξεκινήσει η παραγωγή υδρογονανθράκων στις παραχωρηθείσες θαλάσσιες περιοχές σε Ιόνιο και Λιβυκό πέλαγος, εάν τα ερευνητικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη αποδώσουν θετικά και εμπορικά αξιοποιήσιμα αποτελέσματα.

Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), Αριστοφάνης Στεφάτος, κατά την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο της Ακρόπολης για την παρουσίαση των τεσσάρων συμβάσεων παραχώρησης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron – HelleniQ Energy. Οι συμβάσεις είχαν υπογραφεί νωρίτερα στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Όπως επεσήμανε ο κ. Στεφάτος τα χρονικά περιθώρια αυτά δεν είναι απόλυτα και ενδέχεται να αλλάξουν αναλόγως της πορείας των ερευνών, ωστόσο σε γενικές γραμμές ως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας το ερευνητικό πρόγραμμα αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και οι εταιρείες να έχουν λάβει τις αποφάσεις τους αναφορικά με την αξιοποίηση τυχόν κοιτασμάτων που θα εντοπιστούν. 

Με βάση το δεκαετές πλάνο εξερεύνησης που παρουσιάστηκε, οι σεισμικές έρευνες αναμένεται να συνεχιστούν σε διάφορες περιοχές έως περίπου το 2030, ενώ οι ερευνητικές γεωτρήσεις, ξεκινώντας από το Μπλοκ 2 βορειοδυτικά της Κέρκυρας στις αρχές της επόμενης χρονιάς, ενδέχεται να εκτείνονται έως το 2032, εφόσον τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, το πρώτο παράθυρο για πιθανή έναρξη παραγωγής τοποθετείται στο διάστημα 2032–2035.

Ερευνητικό πρόγραμμα τριών σταδίων

Όπως εξήγησε ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ, για τα τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα που παραχωρήθηκαν στην κοινοπραξία Chevron – HelleniQ Energy προβλέπεται ερευνητικό πρόγραμμα τριών σταδίων, το οποίο συνοδεύεται από τραπεζικές εγγυήσεις συνολικού ύψους 141,5 εκατ. ευρώ.

Η πρώτη φάση, διάρκειας τριών ετών, εκτείνεται έως το 2029 και περιλαμβάνει κυρίως δισδιάστατες σεισμικές έρευνες, με τραπεζικές εγγυήσεις ύψους 17,5 εκατ. ευρώ.

Η δεύτερη φάση, διάρκειας δύο ετών (2029–2031), αφορά την υλοποίηση τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών και την τεχνική επεξεργασία των δεδομένων, με τραπεζικές εγγυήσεις 24 εκατ. ευρώ.

Η τρίτη φάση, που τοποθετείται στο διάστημα 2031–2033, προβλέπει την εκτέλεση ερευνητικών γεωτρήσεων, με συνολικές τραπεζικές εγγυήσεις που φθάνουν τα 100 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι στο μπλοκ Α2, νοτίως της Πελοποννήσου, προβλέπεται η έναρξη τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών ήδη από την πρώτη φάση.

Το οικονομικό σκέλος

Αναφορικά με το οικονομικό αποτύπωμα των συμβάσεων, ο κ. Στεφάτος σημείωσε ότι προβλέπονται 20% εταιρικός φόρος, 5% περιφερειακός φόρος και δικαιώματα (royalties) από 4% έως 15%, ανάλογα με το επίπεδο παραγωγής. Επιπλέον, εξασφαλίζονται 3,45 εκατ. ευρώ σε bonus υπογραφής, δικαιώματα επιφανείας που σε βάθος χρόνου μπορούν να φθάσουν έως 35 εκατ. ευρώ, καθώς και έως 25,3 εκατ. ευρώ σε δαπάνες εκπαίδευσης.

Προβλέπεται επίσης bonus πρώτης παραγωγής ύψους 5,5 εκατ. ευρώ, καθώς και πρόσθετα bonus που, με την κλιμάκωση της παραγωγής, μπορούν να ανέλθουν έως 49,2 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΔΕΥΕΠ, η συνολική καθαρή απόδοση για το Ελληνικό Δημόσιο μπορεί να διαμορφωθεί έως και στο 38%–41% των κερδών, σε περίπτωση παραγωγής.

Επιτάχυνση

Όπως ανέφερε ο κ. Στεφάτος, τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί σημαντική ενίσχυση στη συλλογή σεισμικών δεδομένων στα θαλάσσια οικόπεδα - ενδεικτικά η συνολική κάλυψη δισδιάστατων (2D) σεισμικών ερευνών αυξήθηκε από περίπου 13.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα την περίοδο 2012–2021 σε σχεδόν 30.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μετά το 2022, ενώ οι τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες ξεπέρασαν τα 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα έως το 2025. 

Την ίδια στιγμή, οι περιοχές που βρίσκονται υπό ενεργή εξερεύνηση διευρύνθηκαν σημαντικά, καθώς το 2025 οι ενεργές παραχωρήσεις κάλυπταν 47.905 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με το αντίστοιχο μέγεθος να ανέρχεται το 2026 σε 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα, καταγράφοντας αύξηση 96,4% μέσα σε ένα έτος.

Σε αυτό το πλαίσιο έμφαση δόθηκε στην επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς η διαδικασία αξιολόγησης και υπογραφής των συμβάσεων με την κοινοπραξία Chevron - HelleniQ Energy ολοκληρώθηκε σε 11 μήνες, έναντι 22 μηνών που απαιτήθηκαν σε προηγούμενες περιπτώσεις.

«Συμφωνία - ορόσημο»

Για μια συμφωνία – ορόσημο έκαναν λόγο κατά την ομιλία τους ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η πρέσβης των Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφοϊλ. Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι οι υπογραφές των τεσσάρων συμβάσεων συνδέονται με την ενίσχυση της ενεργειακής πολιτικής και της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας και εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος ερευνών υδρογονανθράκων, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της θεσμικής συνέχειας στον συγκεκριμένο τομέα. 

Από την πλευρά της, η κ. Γκιλφοϊλ σημείωσε ότι η συνεργασία μεταξύ Chevron και HelleniQ Energy αντανακλά το ενδιαφέρον αμερικανικών επιχειρήσεων για την Ελλάδα και εντάσσεται στη συνολικότερη ελληνοαμερικανική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, κάνοντας αναφορά και στον ρόλο - κλειδί που διαδραματίζει η χώρα, λόγω και του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, στο ενεργειακό τοπίο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Chevron και HelleniQ Energy

Παίρνοντας τον λόγο, ο αντιπρόεδρος της Chevron, Γκάβιν Λιούις χαρακτήρισε την υπογραφή των συμβάσεων σημαντικό ορόσημο για την εταιρεία, σημειώνοντας ότι σηματοδοτεί τη μετάβαση στο επόμενο στάδιο του ερευνητικού προγράμματος στην Ελλάδα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις ισχυρές σχέσεις συνεργασίας που έχουν αναπτυχθεί με τη HelleniQ Energy, ευχαριστώντας τόσο την ελληνική κυβέρνηση όσο και τους θεσμικούς φορείς για τη διαδικασία που οδήγησε στην ολοκλήρωση των συμφωνιών.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της HelleniQ Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, ανέφερε ότι με την υπογραφή των συμβάσεων ολοκληρώνεται ένας πρώτος κύκλος και ανοίγει μια νέα περίοδος για το πρόγραμμα ερευνών. Τόνισε ότι η HelleniQ Energy αποτελεί εθνικό πρωταθλητή στον τομέα της ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική της εταιρείας δεν παραβλέπει ούτε το σύνολο της ενεργειακής αγοράς ούτε την πράσινη μετάβαση, όμως - όπως είπε - η συνολική ενεργειακή εξίσωση δεν μπορεί να επιλυθεί χωρίς την ανάπτυξη και του τομέα των υδρογονανθράκων.

www.imerisia.gr